Coronablog - april 2020

Tips voor cultuurbeleving in deze periode van lockdown. 

Kunstontmoetingen is een niet-commercieel en educatief initiatief om in gezelschap van geïnteresseerde vrienden te genieten van kunst en architectuur via lezingen, cursussen, wandelingen of uitstappen.

  • Blijf in je kot - 30 april - Gek of geniaal?
  • Blijf in je kot - 29 april - Philharmonie de Paris
  • Blijf in je kot - 28 april - Mondmaskers, een nieuw accessoire
  • Blijf in je kot - 27 april - Kunst in quarantaine
  • Blijf in je kot - 26 april - Yayoi Kusama, wereldrevolutionair via kunst
  • Blijf in je kot - 25 april - Hammershøi , de dichter van de stilte
  • Blijf in je kot - 24 april - We all need a bit of hope
  • Blijf in je kot - 23 april - Dance can bring us together
  • Blijf in je kot - 22 april - Bêka & Lemoine's film Koolhaas Houselife
  • Blijf in je kot - 21 april -David Claerbout
  • Blijf in je kot - 19 april - Eliane Rodrigues speelt Chopin
  • Blijf in je kot - 18 april - Léon Spilliaert
  • Blijf in je kot - 17 april - Even terugspoelen
  • Blijf in je kot - 16 april - Hyperrealisme
  • Blijf in je kot - 15 april - Vogels, vissen
  • Blijf in je kot - 14 april - Brieven in tijden van corona
  • Blijf in je kot - 13 april - Dichters van wacht
  • Blijf in je kot - 12 april - Virtuele koren
  • Blijf in je kot - 11 april - David Hockney, een nieuwe Van Gogh?
  • Blijf in je kot - 10 april - Mattheuspassie van J.S.Bach
  • Blijf in je kot - 9 april - Laatste Avondmaal van John Byrne
  • Blijf in je kot - 8 april - Surreeël surrealisme
  • Blijf in je kot - 7 april - Cinema corona
  • Blijf in je kot - 6 april - Karel Jonckheere en den Bonten Os
  • Blijf in je kot - 5 april -Mauritshuis
  • Blijf in je kot - 4 april - Canvas Curiosa
  • Blijf in je kot - 3 april - Belgenmonument
  • Blijf in je kot - 2 april - Reizen Corona
  • Blijf in je kot - 1 april - De spraakverwarring voorbij

Heb je suggesties om te delen of wil je gewoon reageren?

Blijf in je kot - 30 april - Gek of geniaal?

Op vraag van enkele kijkers maakte Sander De Keere een video over Le Sacre du Printemps (of Lentewijding) van Igor Stravinsky. Bij een eerste kennismaking klinkt die balletmuziek uit 1913 zo gek als een deur. Maar is het niet eerder geniaal? 

Sander De Keere hebben we hier op onze blog reeds bezig gezien vanuit zijn kot:

  • op 20 maart vertelde hij over de roots van Beethoven
  • op 31 maart leerde hij ons om Chopin helemaal anders te beluisteren
  • op 10 april over de monsterhit van Bach.

Nu heeft hij het over de eigenzinnige Igor Stravinsky met zijn balletmuziek die hij schreef voor de Rus Serjei Djagilev, de impresario van het beroemde Parijse balletgenootschap 'Les Ballets Russes' en diens choreograaf, de vernieuwende en legendarische topdanser Vaslav Nijinsky.

De première van 'Le Sacre du Printemps' in 1913 lokte oproer uit bij het publiek: een echt schandaal! Bekijk en luister het korte fragment hierboven om te begrijpen welke schokgolf deze voorstelling moet veroorzaakt hebben in het mondaine Parijs van toen. De opname is genomen uit een reconstructie van de originele choreografie van Vaslav Nijinsky, uitgevoerd in 2013 door het Ballet en Orkest van het Theater Mariinsky o.l.v. V. Gergiev.

Vaslav Nijinsky was een zeer getalenteerde mannelijke danser en choreograaf. Hij was geliefd vanwege zijn virtuositeit en diepgang die hij aan zijn karakters meegaf. Op het hoogtepunt van zijn roem staakte hij plots zijn optredens. Hij was mentaal compleet uitgeput en eindigde in de psychiatrie. Hoe komt iemand tot zo een beslissing en wat betekende dit voor zijn omgeving? Dat intrigeerde ook de Nederlandse acteur en schrijver Arthur Japin die hierover een biografische roman schreef 'Vaslav', uitgegeven bij de Arbeiderspers in 2010. Nadien verscheen hiervan een theaterstuk, met Jeroen Krabbé in de rol van Serjei Djagilev. Bekijk hier  een kort interview met Lapin en Krabbé.


Gek of geniaal? Voor Sander De Keere is het allebei toepasselijk op 'Le Sacre du Printemps'. Geniaal heerlijke muziek. Wat moet je onthouden?

  1. Stravinsky breekt met alle regels
  2. Het ritme is belangrijker dan de melodie
  3. Een nieuw soort dans, hoekig, wild, onnatuurlijk
  4. Onsamenhangend, een samenraapsel van fragmenten die een nieuwe werkelijkheid tonen
  5. Het schandaal.

Neem zeker de tijd (16 minuten) voor deze nieuwe reportage  van Sander De Keere. 

Blijf in je kot - 29 april - Philharmonie de Paris

Veel concertzalen en muziekhuizen zetten hun digitale deuren open en proberen zo een band te houden met hun publiek. Vandaag reis ik even naar Parijs, naar de Philharmonie, gelegen aan het Parc de la Villette. Een tip van vrienden en reisgenoten. En dat is voldoende om goede herinneringen op te halen. Eigenzinnige architectuur van Jean Nouvel met zijn spiegelende gevels en Escheriaanse vogelmotieven. Een feest voor fotografen zowel met stralende zon of in de regen.

Maar binnen is het ook indrukwekkend. En nog beter wordt het als we mogen luisteren naar die verbluffende akoestiek. Voor de crisis was het aanschuiven voor een ticket, nu wordt er dagelijks een ander concert online geplaatst, ‘le concert du jour’. Elke dag, om 20u30 een nieuwe opname en online te bekijken voor 24 uur.

Voor de volgende dagen staan deze concerten op de affiche, voor elk wat wils, met jazz, klassiek, wereldmuziek, enz. Als je op de website gaat kijken, kan je voor elk concert een voorsmaakje horen. En helemaal onderaan, om deze post af te sluiten, een trailer van hun youtube kanaal waar o.a. alle live uitzendingen te vinden zijn.

Veel luister genot!

Blijf in je kot - 28 april - Mondmaskers, een nieuw accessoire

Niet alles wordt terug zoals vroeger, sommige coronagevolgen zullen blijvertjes worden. Neem nu de mondmaskers. Het moet nog een beetje wennen, maar de kledingzaken bereiden zich al voor en hebben hun etalages aangepast, zelfs in ons dorp. Het mondmasker als modieus accessoire (zie bv. DS van vandaag 28 april), als kleurrijk alternatief van das, strikje, sjaal of foulard, of met een ludieke print. Binnenkort kan je niet zonder, ook al hoeft het niet echt (meer). Is het niet voor een virus, dan helpen ze ook nog voor de smog of het fijn stof.

 


Ook street art kunstenaars bereiden ons voor en propageren het nieuwe normaal. Soms humoristisch, soms een tikkeltje satirisch. Zie bv. deze fotoreeks ‘STREET ART GOES VIRAL’ of deze reportage in de Guardian, met foto’s van over de hele wereld.

In Bristol (UK) heeft een bekend werk van Banksy, een kopie van Vermeer's Meisje met de parel (met een brandalarm in plaats van de parel), een mondmasker gekregen. Helemaal niet zeker of Banksy daar zelf wel achter zit. 

En voor een mooi overzicht hieronder een video montage van street art kunstenaar Doug  Gillen van FifthWallTV.


Blijf in je kot - 27 april - Kunst in quarantaine

Vandaag is het aantal ziekenhuisopnames onder 200 gezakt. Reden om optimistisch te zijn. Daarom houden we het ludiek.

Onze sociale media staan bol van grappige coronavirus-memes, ze circuleren lekker rond. Soms zijn er ook heel kunstige bij. De huiselijke creativiteit kent geen grenzen. Zo proberen mensen thuis een schilderij te imiteren.

Bij voorbeeld het project van de Italiaanse Chiara Grilli ‘quarantinart’ (let op de naam!) op twitter  https://twitter.com/quarantinart  of op facebook https://www.facebook.com/quarantinart/ . Het schilderij van Hopper vind ik heel geslaagd, maar er zijn er zoveel meer. Ze kregen zelfs een aparte vermelding in TIME magazine. https://time.com/5817117/coronavirus-art-history/


Dat artikel vermeldt ook verschillende andere initiatieven, o.a. ééntje dichter bij ons: ‘Tussen Kunst en Quarantaine’ op Instagram https://www.instagram.com/explore/tags/tussenkunstenquarantaine/ of facebook https://www.facebook.com/tussenkunstenquarantaine/?fref=tag

Daar mag iedereen foto’s opsturen met hun imitatie kunstwerk en dat resulteerde reeds in 42.000 posts.

En als je nog meer inspiratie zoekt, dan kan je met volgende hashtags verder surfen: 

Ik pik er eentje uit: #covidclassics https://www.instagram.com/covidclassics/ . Vier vrienden In Connecticut zitten samen op kot en houden van kunst. Alle composities zijn ‘echt’, geen photoshop, geen correcties en alleen met materiaal dat ze in huis konden vinden.

Verder hier ook nog 2 filmpjes (voor beide kreeg ik een tip van lezers, waarvoor dank!).

  1. 'Making-of' filmpjes, zoals hier bij 5-minutes crafts. Bekijk vooralde eerste 3 minuten. Nadien volgen nog vele tips om je creativiteit als kunstfotograaf thuis te voeden en prachtige foto’s te maken.
  2. Op de Spaande site Friking.es vind je een filmpje UNA CUARENTENA CON ARTE dat de verschillende episodes in onze aanpak van de corona-crisis samenvat met taferelen uit bekende schilderijen. 

 Hou je goed!

Blijf in je kot - 26 april - Yayoi Kusama, wereldrevolutionair via kunst

Deze corona-crisis wordt een mijlpaal in onze geschiedenis, dat is nu wel duidelijk. Een wereldoorlog waarvan we de gevolgen nog niet kennen. De hele wereld in de greep van één en dezelfde onzichtbare vijand. Een 'verschrikkelijk monster', zo zegt de 91-jarige Japanse kunstenares Yayoi Kusama. Een week geleden zond ze een boodschap de wereld rond, woorden van troost en hoop, om moed te houden. ‘Revolutionist of the world by the Art’, zo definieert ze zichzelf.

Kusama is vooral bekend voor haar gestipte pompoenen. Haar hele werk wordt gekenmerkt door haar obsessie om te ontsnappen uit een psychologisch trauma. Sinds 1977 leeft ze in een psychiatrische inrichting, een soort vrijwillige quarantaine. Maar niettemin is ze nog steeds zeer actief en wil ze met haar werk en tentoonstellingen een boodschap van liefde en vrede brengen aan de hele wereld.

A MESSAGE FROM YAYOI KUSAMA TO THE WHOLE WORLD
  • “Today, with the world facing COVID-19, I feel the necessity to address it with this message:
  • Though it glistens just out of reach, I continue to pray for hope to shine through
  • Its glimmer lighting our way
  • This long awaited great cosmic glow
  • Now that we find ourselves on the dark side of the world
  • The gods will be there to strengthen the hope we have spread throughout the universe
  • For those left behind, each person’s story and that of their loved ones
  • It is time to seek a hymn of love for our souls
  • In the midst of this historic menace, a brief burst of light points to the future
  • Let us joyfully sing this song of a splendid future
  • Let’s go
  • Embraced in deep love and the efforts of people all over the world
  • Now is the time to overcome, to bring peace
  • We gathered for love and I hope to fulfill that desire
  • The time has come to fight and overcome our unhappiness
  • To COVID-19 that stands in our way
  • I say Disappear from this earth
  • We shall fight
  • We shall fight this terrible monster
  • Now is the time for people all over the world to stand up
  • My deep gratitude goes to all those who are already fighting.
Revolutionist of the world by the Art
From Yayoi Kusama

Blijf in je kot - 25 april - Hammershøi , de dichter van de stilte

De Nationale Veiligheidsraad heeft gisteren beslist en gesproken, er is wat licht in de tunnel. Maar we zullen toch nog een tijdje in lockdown-sfeer moeten blijven.

'Quarantaine' blijft de boodschap. En kunst als troost en hoop. Met vandaag de Deense fin-de-siècle kunstenaar Vilhelm Hammershøi (1864 – 1916). Hij kreeg als bijnaam de dichter van de stilte. In zijn schilderkunst schuwt Hammershøi  felle kleuren en vibrante taferelen. Het liefst schildert hij de stilte, beelden van zijn eigen interieur, in doffe kleuren, met stille personages die zich wegdraaien en met iets bezig zijn dat we moeten gissen. Of hij schildert buitentaferelen -landschappen of steden- in heel goed opgebouwde composities, symmetrisch en puur, maar leeg en verlaten. Er heerst in zijn werk altijd mysterie en een tikkeltje weemoed, alsof hij de alledaagse realiteit wil ontvluchten en zich koestert in de stilte van de innerlijkheid, en verlangt naar iets dat ongrijpbaar is. Meer dan 100 jaar oud, maar vandaag heel actueel.

Fotobron: https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Google_Art_Project_works_by_Vilhelm_Hammersh%C3%B8i

Op één van de interieurschilderijen zie je zijn vrouw Ida vanop haar rug en gezeten aan haar klavier. Is ze aan het spelen? Wat zou ze spelen? Zijn er nog andere mensen in de kamer die meeluisteren? 

Wel inderdaad, wij luisteren mee. Bekijk in dit filmpje hieronder hoe je met 3D computeranimatie een schilderij levend kan maken (animatie door A.Zakharov op muziek van J.S. Bach, BWV 873 door Sviatoslav Richter).

Heb je nog meer zin in troost met Hammershoi en Bach? Kijk dan hier en hier.Wil je iets meer te weten komen over deze mysterieuze schilder, hier is een mooie BBC reportage van Michael Palin.

Hou je goed!

Blijf in je kot - 24 april - We all need a bit of hope

Straks, bij de persconferentie na de Nationale Veiligheidsraad, zullen we weer iets meer weten. Krijgen we wat meer bewegingsvrijheid ? Kunnen de scholen binnenkort terug openen? Wanneer kan ik terug naar de kapper?....Honderden vragen nog en de meeste zullen ongetwijfeld onbeantwoord blijven. Ondanks de lichte beterschap in de cijfers, lijken de vooruitzichten nog zeer onzeker. Je zou er moedeloos van worden of weemoedig.

Als er maar hoop blijft. Daar trekken we ons aan op. Vanmorgen kreeg ik wat hoop door een klein artikel uit de DS van 24 april

‘De Nationale Opera & Ballet heeft een noemenswaardige video gedeeld. Ook in Amsterdam moet iedereen thuis blijven door het coronavirus en dat levert deze unieke beelden op van de Nederlandse hoofdstad. Bekijk in de video hierboven hoe een ballerina sierlijk door de lege straten danst op een knap stukje vioolmuziek.’

Het filmpje draagt als titel: In these times, we all need a bit of hope. Dit filmpje dan vandaag, voor ons allemaal, op hoop van beterschap, maar nu vooral genietend van mooie muziek, dans en unieke beelden van een leeg Amsterdam. Hou je goed!

ART CONNECTS US


PS: Gisteren lag het accent ook al op ballet, met een selectie van mooie uitvoeringen die nog een paar dagen te zien zijn. Hier nog een aanvulling met het aanbod van de Nederlandse Nationale Opera en Ballet . Voor ballet streamt de NOB één uitvoering per week:

  • Van zaterdag 18 april tot 25 april: Sleeping Beauty  nog te zien tot 25 april
  • Van zaterdag 25 april vanaf 19.00: Coppelia te zien tot 2 mei
  • Van zaterdag 02 mei  vanaf 19.00: Hoogtepunten uit Het Zwanenmeer

Vanaf morgenavond wordt het dus Coppelia, een luchtig liefdesverhaal met Zwaantje die het – om haar grote liefde Frans niet kwijt te raken – opneemt tegen Coppela, de mysterieuze muze van Dr. Coppelius. Al gauw blijkt dat er veel meer speelt dan alleen de strijd tussen twee liefdesrivales.

Dit alles en ook een selectie van opera’s zijnte vinden op hun youtube kanaal

Blijf in je kot - 23 april - Dance can bring us together

Vandaag gaat de aandacht naar ballet. Dat was een tip van één van de cursisten. "Wel even iets anders, maar toch ook kunst!"

Bijna alle gezelschappen zetten vandaag opnames van vroegere voorstellingen online. Dat resulteert in een ongelooflijk aanbod, toch wel één van de positieve kanten van deze lockdown. Een troost voor de trouwe bezoekers die hun vertoningen afgelast zien, maar ook een uitnodiging voor nieuwe fans die hopelijk na deze crisis zin krijgen om uitvoeringen life te bekijken en hen zo ook financieel steunen. Hier een kleine selectie.

Op 7 april presenteerden we reeds op deze blog de film Rosas/Rain over de Vlaamse choreografe Anne Teresa De Keersmaeker (geboren in Mechelen!) en haar dansgezelschap Rosas met één van haar meest wervelende en kenmerkende voorstellingen ‘Rain’ op muziek van Steve Reich.

Eergisterenavond streamde het English National Ballet de opname van de première van  ‘Broken Wings’ , een werk van choreografe Annabelle Lopez Ochoa over het leven en werk van Frida Kahlo. Nog t/m 24 april te bekijken op youtube: https://youtu.be/CC4PWGhrwsc. Het ENB zal vanaf nu elke woensdag een nieuwe voorstelling online plaatsen.De trailer van ‘Broken Wings’ blijft ook nadien te bekijken en geeft alvast  een voorsmaakje.


Ook het Nederlands Danstheater plaatst elke week een nieuw modern ballet online. https://www.ndt.nl/ndtv/. Van 17 april t/m 24 april is 'MIDNIGHT RAGA' te zienvan choreograaf Marco Goecke  https://vimeo.com/408336544

Neem ook een kijkje op hun youtube kanaal voor nog meer opnames of fragmenten https://www.youtube.com/user/neddanstheater

En tijdens deze lockdown maakten de dansers deze pittige ‘blijf-in-je-kot’ dans: #QUARANTINECREATION. 'Stay home and keep on dancing'.


Idem voor Scapino Ballet Rotterdam dat elke week een modern ballet op de site plaatst, zie hun youtube kanaal https://www.youtube.com/channel/UCjWVFmiZOYI-fGHbP9M6uSw

T/m 26 april is de balletvoorstelling ‘Henry’ te bekijken. Daarin vertelt choreograaf Itamar Serussi een persoonlijk verhaal met een stortvloed aan beelden, soms poëtisch, dan weer recht voor z’n raap. Kortstondige ontmoetingen komen en gaan in een razend tempo, als een pop-up store van emoties. De opzwepende mix van dance, pop en techno is van componist Richard van Kruysdijk. 


En tenslotte in Antwerpen, heeft de Opera Ballet van Vlaanderen een selectie van de beste opera's en balletten uit de afgelopen seizoenen online gebracht:

Voor 'Mea Culpa' liet choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui zich inspireren door ons koloniale verleden in Congo. Hij bekijkt thema’s als ongelijkheid en discriminatie zowel vanuit het perspectief van daders als dat van slachtoffers. Mea Culpa is een voorstelling vol ongemakkelijke vragen, die je vast en zeker aan het denken zet. Hier integraal te bekijken. https://youtu.be/g2c4LrskJg0 

Blijf in je kot - 22 april -Bêka & Lemoine's film Koolhaas Houselife 

Video’s over architectuur zijn niet altijd boeiend. Foto’s, ja, dat doet dromen. Maar video's van architectuurcreaties zijn meestal gemaakt om indruk te maken. Tegenwoordig gebruikt men drones om luchtopnames te maken alsof we vogels geworden zijn. Maar als levende mens kan je een gebouw nooit zo ervaren. Op zich  wel spectaculair, maar het zegt weinig over hoe de architectuur inwerkt op de mensen die er wonen of werken. In de meeste architectuurfoto's en -film zie je ten andere ook weinig mensen figureren, hoogstens enkele silhouetten op de achtergrond, en niet herkenbaar.

Niet zo bij de architectuurfilms van lla Bêka & Louise Lemoine. Daar staat de mens op het voorplan. De filmmakers lopen met de camera subtiel in het kielzog van een persoon wanneer hij een gebouw binnengaat en volgen ongemerkt zijn doen en laten tijdens zijn activiteiten in het gebouw. Die persoon is niet de eigenaar van de woning of de CEO van het bedrijf dat net investeerde in een nieuw kantoor. Voor zijn Guggenheimfilm volgen de regisseurs de ruitenwasser. In de film “Koolhouse Houselife” volgen zij de schoonmaakster tijdens haar activiteiten in het huis, een super-modernistische villa in de buurt van Bordeaux van de befaamde architect Rem Koolhaas. Uiteraard een subliem ontwerp, met prachtige uitzichten op de omgeving, met allerlei technische spitsvondigheden en luxe-attributen. Maar de combinatie met een doodgewone schoonmaak met dweil en borstel  en stofzuiger werkt heel grappig, met zelfs een satirische ondertoon. De tegenstelling arm-rijk is dan niet meer ver weg, een controverse die Rem Koolhaas ook niet schuwt, want in zijn ontwerpen probeert hij altijd goedkope materialen te combineren met luxe. De film (60 minuten) is opgebouwd uit 24 fragmenten, waarbij de schoonmaakster de hoofdrol speelt. En gaandeweg leer je niet alleen iets over het geniale gebouw, maar ga je ook gissen naar wie de eigenlijke bewoners zijn.

Op youtube zijn alleen trailers te zien. De integrale versie kan je wel kopen op de website van de filmmakers http://www.bekalemoine.com/buyit.php of huren via vimeo on-demand https://vimeo.com/ondemand/koolhaashouselife

Hieronder een drietal zeer korte trailers. In de eerste zie je de schoonmaakster 's morgens de gordijnen openen. Het lijkt op een operavoorstelling die zal beginnen. Dan, in de tweede trailer is de schoonmaakster op weg naar de bovenkamers met al haar poetsgerief. In de derde trailer een fragment waar de technologische spitsvondigheden voorgesteld worden alles een ballet op de noten van een Weense wals. Echt heel grappig.

Heb je iets meer tijd, kijk dan ook nog  hier naar een interview met de Italiaan Ila Bêka, getiteld ‘The emotion of the space’. In het interview bespreekt hij enkele van hun films, zoals de film Koolhaas Houselife, de film over BIG's 8 House in Copenhagen en over een woonproject Moriyama House.

Blijf in je kot - 21 april - David Claerbout

David Claerbout, geboren in Kortrijk in 1969, woont en werkt in Antwerpen. Van opleiding een kunstschilder ontwikkelde hij een eigen kunstvorm die best te definiëren valt als traag evoluerende stills, of foto’s die bewegen. Traagheid en wachten is een hoofdthema, of hoe we omgaan met het begrip tijd en tijdsverloop. Door de duur van het gebeuren wordt de toeschouwer verplicht te reflecteren om tot nieuwe inzichten te komen. Architectuur speelt dikwijls als achtergrond, maar ook een landschap, of een scene met mensen. Zijn video’s vertrekken van foto’s maar worden dan met computerprogramma’s verwerkt om de shots tot leven te brengen, zoals in een animatiefilm, maar dan hyperrealistisch.

Vandaag is er op youtube een reportage verschenen van een interview in zijn studio in Antwerpen.  https://www.youtube.com/watch?v=WKuoFD-LjeA.   

Zeker de moeite als je iets meer wil vernemen over deze inspirerende persoonlijkheid of over de technologie die hij gebruikt om zijn films te creëren.

Zijn videowerken zijn doorgaans niet in hun geheel op het internet te vinden, omwille van eigendomsrechten uiteraard. Wel vind je fragmenten, of smartphone opnames van museumbezoekers, wat, denk ik, niet legaal is.

Maar via de facebookpagina van David Claerbout vind je wel zijn post van 3 april waarbij hij aankondigt dat een integrale uitvoering van zijn werk ‘Travel 1996-2013’  tijdelijk te zien is op de Vimeo webpage van de Sean Kelly Gallery.

Normaal zou de video slechts 24 uur beschikbaar blijven, maar sinds die post van 3 april is de link nog steeds actief.  Genieten dus, zolang het nog kan. En blijf vooral kijken tot op het einde.

Hoe traag alles ook evolueert in deze film van 11 minuten, toch wordt een tijdservaring van een heel leven opgeroepen, met een prille onbezorgde jeugd, een moeizaam zoeken naar zin en bestemming en dan de finale van de bevrijding. Prachtige beelden en hypnotiserende muziek. Zouden we hier ook de vooraankondiging kunnen zien van het verloop van een pandemie?

Klik op het beeld of hier.

 https://vimeo.com/402646553/d158f0e72f?fbclid=IwAR3rDm-0xeY4RztVaZxGdj_APiZzk50A4lubyhOuFBCgivPlYknQCUF78J4

Blijf in je kot - 19 april - Eliane Rodrigues speelt Chopin

In een afgeladen zaal begint een bekend pianist aan een recital, maar van bij de eerste noten voelt hij/zij dat er iets mis is met de pedalen van de piano. Wat doet de pianist?

  1. hij/zij speelt verder en hoopt dat het publiek niets merkt
  2. hij/zij breekt bruusk af en verlaat boos het podium. Het publiek blijft verweesd achter
  3. hij/zij stopt, vraagt geduld aan het publiek en gaat in de coulissen op zoek naar een oplossing
  4. hij/zij stopt, vraagt geduld aan het publiek, gaat op zoek naar een oplossing, komt terug op het podium en probeert in de wachttijd de sfeer erin te houden.

Dat is wat Eliane Rodrigues overkwam tijdens een concert in de Doelen in Rotterdam, in december 2016. Bekijk  hieronder in het filmpje hoe ze van dit recital een onvergetelijke avond maakte, zowel voor haarzelf als voor het publiek.

De Braziliaanse Eliane Rodrigues werd in 1983 vijfde laureaat van de Koningin Elisabethwedstrijd in Brussel en kreeg daardoor internationale erkenning. Ze trad nadien op in het Concertgebouw in Amsterdam, het Gewandhaus in Leipzig, Carnegie Hall in New York, het Mozarteum in Salzburg en in vele andere gevestigde concertzalen in Europa. Eliane Rodrigues woont in Vlaanderen en is docente piano aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen. Een mooie biografie is te lezen op de AP website.

Op haar facebookpagina vind je heel wat uitvoeringen van pianostukjes, en recent is ze in deze lockdown gestart met livestreams van bij haar thuis. Die opnames zijn uitgesteld  hier te bekijken.  In de 2de livestream wil ze beginnen met dezelfde Polonaise Fantaisie van Chopin als tijdens het memorabele recital in de Doelen. Maar eerst vertelt ze nog over dit incident en hoe het allemaal echt en onvoorbereid was. Blijf in ieder geval luisteren voor deze eerste minuten.

Blijf in je kot - 18 april - Léon Spilliaert

 

Verlaten strand in Oostende. Léon Spilliaert, 1909


Verlaten strand in Middelkerke. Webcam op 18 april 2020

Léon Spilliaert was een slechte slaper. Hij ging dikwijls wandelen tijdens de nacht, op de dijk in Oostende, of in de straten van Brussel. Hij schilderde dan ook graag onpeilbare dijk- en zeegezichten bij nacht. Onwezenlijk en leeg, zoals de stranden er nu bij liggen zelfs in klaarlichte dag.

Léon Spilliaert (1881–1946) werd geboren in Oostende, maar verhuisde later naar Brussel en zou de rest van zijn leven tussen de twee steden wonen en werken. Auto-didact en fel bewonderaar van Nietsche is hij vooral bekend geworden door een reeks raadselachtige zelfportretten en door zijn sfeervolle nachtelijke scènes uit Oostende.

Een ietwat vergeten kunstenaar, maar recent door Luc Tuymans onder de internationale spotlights gebracht. In de Royal Academy of Arts te London loopt er een retrospective over Léon Spilliaert, van 23 februari tot 25 mei. Uiteraard ‘temporaily closed'’.

Later op het jaar zou de tentoonstelling moeten verhuizen naar de Musée d’Orsay in Parijs. Ongeveer 80 werken worden tentoongesteld, van afbeeldingen van zijn geboortestad en de kust tot latere werken die de rust van het bos buiten Brussel vastleggen.

Co-curator is de Belgische Spilliaert specialiste Anne Adriaens-Pannier. Op 19 februari kwam ze op het vrt nieuws, bekijk hier het korte interview.

Of, voor Knack-abonnees, lees een heel mooi artikel in de Knack van 26 februari over deze tentoonstelling.

Meer informatie over deze tentoonstelling is te vinden op de website van de Royal Academy: https://www.royalacademy.org.uk/exhibition/leon-spilliaert. Je vindt er ook een link naar een virtuele rondleiding (video 22 minuten). Kort en krachtig is dit kort promotiefilmpje Meet insomniac artist Léon Spilliaert.

Blijf in je kot - 17 april - Even terugspoelen

Misschien is het goed enkele vorige suggesties opnieuw te bekijken voor een update.

22 maart – Caressing Care

Daan Vandewalle zit vandaag met zijn mini-concertjes in het Concertgebouw van Brugge aan de 30e episode. Allemaal te beluisteren vanaf 1 plek: 

https://www.youtube.com/playlist?list=PLKXIfr9Q8Xd3b-3tTh36jOA6IqS7mvXBi

De 30e episode staat hiernaast. Luister terwijl je verder leest.

19 maart - Van Eyck

Over de tentoonstelling ‘Van Eyck, een optische revolutie’ (Museum voor Schone Kunsten in Gent) is er sindsdien een nieuwe pagina verschenen op hun website: Van Eyck bij je thuis

  • Zo is de audiogids online geplaatst. Er zijn 27 fragmenten te beluisteren die telkens 1 belangrijk kunstwerk uit de tentoonstelling bespreken. Bij het aanklikken krijg je het kunstwerk te zien en kan je de uitleg beluisteren en/of lezen.
  • Maar misschien nog interessanter is een virtuele rondleiding van 30 minuten, een video-opname die met de steun via Toerisme Vlaanderen gerealiseerd werd en nu online staat. De gids is Till-Holger Borchert, museumdirecteur van de Brugse Musea en één van de curatoren van de Van Eyck tentoonstelling. Normaal alleen voor VIP bezoekers, nu is iedereen VIP. Terwijl hij zeer bevattelijk commentaar heeft, zoomt de camera in op de kleinste details en krijg je een beter beeld van de genialiteit van de schilder. Heb je de tentoonstelling al bezocht, dan heel zeker een welkome herinnering en verdieping. Als je het gemist hebt, een kans om toch iets van de schade in te halen.
2 april – Reizen Corona

Herman Van Goethem publiceert uit zijn privéverzameling van oude prentkaarten en stadsgezichten uit Vlaamse steden https://www.facebook.com/Hermanvangoethem/

Ondertussen heeft hij 17 berichten gepost en is de fotocollectie serieus aangegroeid, met zichten uit Antwerpen, Gent en Blankenberge. Prachtige foto’s en zeker de moeite om nog eens terug te bekijken.


13 april – Dichters van wacht

Vandaag in DS met een artikel en nog tot zaterdag 18 april te beleven.: elke avond van 8 tot 10 uur kan je gratis inbellen op de wachtdienst van dichters 0800 11 233, voor poëzie in je oor. Meer info op: https://verblind.be/samen-dichter/

Blijf in je kot - 16 april - Hyperrealisme

Van surrealisme naar hyperrealisme. Het lijkt wel een rollercoaster, deze pandemie. Zou het waar zijn wat we horen en lezen?

Op de wereldranglijst van het aantal doden door corona staat Belgïe met 383 doden per miljoen inwoners op no. 4, na San Marino, Andorra en Spanje dat 402 doden per 1 miljoen inwoners telt. Zo telt Frankrijk er 263, Nederland 183 en Duitsland en Oostenrijk ‘slechts’ 45. Zou het waar zijn, of ligt het aan de verschillende manieren van registreren?

Op deze curves van het aantal ziekenhuisopnames in België en Nederland zie je een zeer gelijklopend verloop in aanvang, maar de curve valt veel sneller af in Nederland (zie VRT website ). Zou het waar zijn dat er in België een ongecontroleerd lek zit in de lockdown? Of zijn we gewoon minder gedisciplineerd?

Gisteren besliste de Nationale Veiligheidsraad om terug enig bezoek toe te laten in woonzorginstellingen, Ongetwijfeld goed bedoeld, weliswaar niet in overleg met de sector. Maar is dit wel verstandig op dit moment?. Zou het waar zijn dat men dit lek nog niet heeft opgemerkt?

Hopelijk een hyperrealistische  inschatting van de ware situatie.

Om nu toch met iets luchtiger af te sluiten: kunst als antidotum voor de frustratie.

Kunst en illusie. Is elke kunstenaar niet ergens een illusionist? Iemand die een illusie schept met doek en verf?Dat hebben we nodig om te overleven.

Hyperrealisten geven je de indruk dat alles echt is, zo echt dat het zelfs confronterend en surrealistisch kan worden, zoals we konden ervaren in de tentoonstelling Hyper-Realism Sculpture in La Boverie, Luik. De ondertitel ‘ceci n’est pas un corps’ spreekt boekdelen. Hier een korte trailer (er zijn nog meer reportages te vinden op youtube, ook een verslag over een avond exclusief voor naturisten ;-) , of een verslag op vrt).

Maar er zijn ook artiesten die van alles laten verdwijnen of vermommen, zoals illusionisten. Neem nu bv. de bodypainting kunstenaar en ‘master of the unseen’, Johannes Stoetter, hij creëert composities van mensen die verdwijnen in een landschap of die zich verpoppen tot dieren of planten zoals 'Transformers' uit de SC films. Op zijn youtube-kanaal vind je verschillende van zijn werken, en ook 'making-of's. Zoals hier, de kikker.

Blijf in je kot - 15 april - Vogels, vissen

Vandaag een gedicht van Ingmar Heytze, Nederlandse dichter en schrijver, eerste "huisfilosoof" van het Utrechtse Centraal Museum, stadsdichter in Utrecht van 2009 tot 2011.

Speciaal voor EenVandaag schreef Ingmar Heytze het gedicht 'Vogels, vissen', over onze wereld in tijden van coronacrisis. 'Ik ben net zo bang als jij, net zo bezorgd voor iedereen' . Op straat draagt hij het voor. (klik hier of op de link hieronder).

https://content10c3c.omroep.nl/urishieldv2/l27m4de58c2e14098cae005e96c8ff000000.fc3faebba9893b2f490a20c3086fddb2/avrotros/inos/live/video/res720/Gedicht-Ingmar-Heytze-ANO200317MF.mp4

Op de literaire weblog Tzum vond ik deze uitvoering van het gedicht, voorgedragen door studenten Neerlandistiek uit Sheffield tijdens de lockdown. Hoe onze taal en woorden ook anderstaligen kunnen beroeren.

Blijf in je kot - 14 april - Brieven in tijden van corona

Vanmorgen in de DS krant: ‘De comeback van de (vorige) eeuw - In deze tijden van lockdown communiceren we lekker ouderwets. Via de goeie ouwe telefoon, bijvoorbeeld. En met meer dan anderhalf miljoen postkaarten’.

En ik vroeg me af: hoe zouden we gecommuniceerd hebben bij een lockdown 25 jaar geleden? Geen GSM, geen internet, geen facebook, geen skype of messenger of facetime. Hoogstens het prille begin van e-mails, via Compuserve, weet je nog? En ja, voor sommigen misschien via een fax-toestel (een wat…?).

Maar toen was er vooral nog brievenpost. Daarom vandaag iets over de nostalgie van brieven schrijven, een verloren vorm van communicatie, bedachtzaam en traag. Woorden werden gewikt en gewogen. De radiostilte tussen het sturen van een brief en het ontvangen van een antwoord schiep een ruimte van verlangen en nieuwsgierigheid. Brieven werden bewaard en herlezen. In onze hectische 21e eeuw is er geen plaats meer voor dergelijke brieven. Alleen nog een brief voor Sinterklaas misschien. Maar in deze periode van lockdown, waar de tijd lijkt stil te staan, is het terug een inspiratiebron.

_______________________

Veto

Zo kan je op ‘Veto’, het onafhankelijk studentenblad van en voor de studenten van de KU Leuven, dit initiatief vinden: 2 redacteurs, Arne Van Lautem en Benno Debals, wenden de verveling af en kruipen in de pen om elkaar af en toe een brief te sturen, weliswaar digitaal gepubliceerd. Er verschenen reeds enkele brieven, die je vanaf deze pagina kan lezen. Geen zware beschouwingen, maar luchtige beschrijvingen van hun bezigheden in quarantaine-tijden, nu studenten geïsoleerd zitten op hun kot of verplicht terug bij mama en papa inwonen. De digitale manier van publiceren geeft hen de mogelijkheid om elke brief af te sluiten met een toepasselijke song, om de sfeer van hun voorbije dag in lockdown op te roepen.

“De kunst van het vervelen is voor weinig mensen weggelegd Benno, maar jij en ik behoren tot die beperkte schare mensen die goed is in en, sterker nog, genot schept uit het 'niets' doen"

“Vanuit een stoel in een zonovergoten tuin stuur ik je de groeten, in de hoop dat je antwoord mijn schoot snel bereikt. Benno”

______________________
Letters of Note

Ik botste nog op een andere website over het schrijven van brieven, maar dan brieven van belang. Een blogsite met enkele van de belangrijkste brieven uit de geschiedenis: Letters of Note’, ook verschenen in boekvorm. Elke brief wordt voorafgegaan door een korte introductie, om de historische context te schetsen.

De brief die nu vooraan op de homepage wordt aangekondigd, is de brief It is only matter of time”, geschreven in 2012 door Scott Burns en medeondertekend door 4 epidemiologen uit de VS. Scott Burns is de schrijver achter de film ‘Contagion’ uit 2011 die gaat over het uitbreken van een pandemie. Na de film vonden veel critici het plot overdreven negatief en onrealistisch. Daarop reageerde Scott Burns met deze brief met hier een markante en herkenbare passage:

“But a highly transmissible and novel respiratory virus in humans like MEV-1 could plausibly occur. Our objective in making this film was to entertain, educate and initiate a discussion among the stakeholders in public health on the importance of global biosurveillance and pandemic preparedness."

Enkele weken geleden waren we nog getuige van mensen die de impact van de pandemie totaal onderschatten. Daarop verscheen een interview met Scott Burns waarbij hij de coronasituatie in de VS becommentarieert.

_____________________

Tesla

En ik pikte er ook deze leuke brief uit van de wetenschapper Nikola Tesla, uitvinder van elektro-magnetische krachtbronnen en naamgever aan het gelijknamige automerk, maar ook schrijver van non-fictie boeken, brieven en artikels. Een paar van zijn bekendste quotes:

The scientists of today think deeply instead of clearly. One must be sane to think clearly, but one can think deeply and be quite insane.

Our virtues and our failings are inseparable, like force and matter. When they separate, man is no more.

The feeling is constantly growing on me that I had been the first to hear the greeting of one planet to another.

De laatste quote heeft te maken met een wetenschappelijk experiment in 1900 toen hij met zijn speciale radio-ontvanger signalen uit de ruimte opgevangen had die leken op ritmische codes. Hij dacht toen dat hij brieven hoorden van buitenaardse wezens. Lees hier de korte brief aan het Rode Kruis die hij schreef toen hij gevraagd werd naar de grootst mogelijke ontdekking van de nieuwe eeuw.

______________________

Brieven aan Corona

Overal duiken initiatieven op om opnieuw brieven te schrijven, om mensen uit de zorg aan te moedigen, of voor de grootouders en ouderen in rusthuizen of geïsoleerd in hun huis.

Maar je kan ook brieven schrijven aan “Corona”, die vijand en boosdoener waarover zo weinig weten. Zeker een manier om je frustraties te kanaliseren. Ook dat kan opluchten. Zoals een stressbal. Lees hier de brieven die anderen reeds aan Corona opstuurden. 

https://www.facebook.com/Brieven-aan-Corona-107117344265142/

We houden moed !

Blijf in je kot - 13 april - Dichters van wacht

© Verb(l)ind

Wil je graag wat poëzie horen om je dag in schoonheid af te sluiten? Dan kan je nog tot 18 april bellen naar Dichters van wacht. Huisdokters of apothekers van wacht, die kennen we. Maar nu is er ook zoiets als Dichters van wacht.

Vzw Verb(l)ind organiseerde van 6 april tot en met zaterdag 11 april Dichters van wacht. Wegens overrompelend succes (het gratis 0800-nummer werd meer dan 1.800 keer gebeld), wordt het hartverwarmende initiatief Dichters van wacht’ met één week verlengd, tot 18 april.

Wie belt op het gratis nummer 0800 11 233 , elke avond tussen 20u00 en 22u00 , wordt doorverbonden naar een onbekende of bekende dichter die je een stukje poëzie voorleest. Wie er aan de andere kant van de lijn zit, weet je niet op voorhand. Momenteel nemen meer dan 20 dichters deel aan het project en het aantal blijft aangroeien. Dichters die op jou wachten zijn: Alex Deforce – Amina Belôrf –  Astrid Haerens - Bart Moeyaert – Benno Barnard – Delphine Lecompte – Esohe Weyden – Jan Ducheyne – Joke van Leeuwen – Koen Stassijns – Lisette Ma Neza – Lotte Dodion – Luuk Gruwez – Maarten Inghels – Mahlu Mertens – Mathieu Charles – Maud Vanhauwaert – Max Greyson – Max Temmerman – Michaël Vandebril – Moya De Feyter – Mustafa Kör – Pat Donnez – Paul Bogaert – Paul Demets – Peter Mangel Schots – Seckou Ouologuem –  …

"Iedere dichter mag het aanpakken zoals hij of zij het wil", verduidelijkt Moya De Feyter op Radio 1. Zij schrijft theaterteksten en poëzie en is één van de dichters van wacht. "Sommige dichters zullen eerst een praatje slaan en dan een gedicht kiezen, anderen zullen meteen beginnen lezen. Het is een verrassing voor iedereen." Benieuwd hoe gedichten aan de telefoon zullen klinken? Krijg hier al een voorsmaakje, in het gesprek met Moya De Feyter in 'De ochtend'. https://radio1.be/vanaf-maandag-zijn-er-ook-dichters-van-wacht-mensen-missen-contact-en-intimiteit-dichters-missen-hun 

Of kijk hieronder hoe Maud Vanhauwaert de inbellers verwelkomt.

ALLEN BELLEN VANAVOND!   DOEN!

PS 1: Toch nog eventjes vermelden dat je soms wat geduld moet hebben om een dichter aan te lijn te krijgen. 'Geduld is nederigheid in actie', zo zei de dichteres Reninca 😉

PS 2: De telefoonlijn is gratis voor wie belt. Draag je dit initiatief een warm hart toe? Wil jij wel iets betalen voor zoveel schoonheid? Dan kan je verb(l)ind steunen via growfunding.be/dichtersvanwacht.

PS 3 - dinsdagmorgen 15 april

Paasmaandag bleek iets te voorbarig. We probeerden, wachtten, maar... het bleef bij een boodschap dat de wachtdienst gesloten was.

Dan de dag erop geprobeerd, en inderdaad, het werkt!! Je wordt verwelkomd met een vooraf opgenomen gedicht van Maud Vanhauwaert 'Zullen we wachten', dan een wachtmuziekje en uiteindelijk een dichter aan de lijn, Sylvie Marie. Na een gezellige babbel droeg ze voor ons 3 gedichten voor uit haar bundel, Toen je me ten huwelijk vroeg. Zeer passend voor onze huwelijksverjaardag op 14 april.

Blijf in je kot - 12 april - Virtuele koren

Pasen is niet afgelast, we hebben Pasen meer dan ooit nodig”. Dat zei gisteren de Britse Queen Elisabeth in haar 2e  exceptionele toespraak en 1ste paasboodschap

“Hoe donker de dood ook kan zijn vooral voor degenen in rouw, het licht en het leven zijn groter”.

Pasen, de hoogdag van het licht.

Bach is voor Goede Vrijdag, maar Pasen is Händel, Messiah! Zoals Nederland haar traditie heeft met de Mattheuspassie, zo wordt in Groot-Brittannië traditioneel Messiah van Georg Friedrich Händel uitgevoerd op Pasen. Vooral het overweldigende koorstuk Halleluja uit het 2de deel is de apotheose. Händel werd geboren in het Duitse Halle-an-der-Seele in 1685, in hetzelfde jaar als J. S. Bach. Na zijn opleiding en eerste stappen in zijn muzikale loopbaan in Duitsland verhuisde hij in 1712 naar Londen. Hij liet zich tot Engelsman naturaliseren en overleed in London in 1759. In totaal componeerde hij 610 werken. Het oratorium Messiah is voor het eerst uitgevoerd in 1742, in een theater in Dublin. Al vrij snel ontstond in Engeland een traditie om Messiah elk jaar met Pasen uit te voeren. En dat is tot op vandaag onveranderd gebleven. Omwille van corona gaan de geplande concerten niet door. Maar er zijn vele alternatieven! Hier een selectie.

Eerst een korte versie van het Halleluja van het koor en orkest van het Londen's Royal Opera House . Zij voeren traditioneel de Messiah uit sinds 1743! Nu brengen ze een virtuele koorversie van het Hallelujah: alle spelers van het orkest en alle zangers hebben bij hen thuis individueel hun partij opgenomen terwijl ze met oortjes luisteren naar een “master-opname”. Dan, na uploaden van elke opname, werden deze digitaal gemixt tot een compleet virtueel koorstuk. https://www.youtube.com/watch?v=-VX7L1WK3fg

Ook de prestigieuze Royal Albert Hall en Royal Choral Society hebben hun virtuele uitvoering uitgebracht, met nog meer muzikanten en koorleden. Het klink zowaar nog indrukwekkender. Je kan ook horen dat de akoestische omstandigheden van elke stem en elk instrument verschillend zijn en dat geeft deze uitvoering een extra ruimtelijkheid. Luister en kijk hier: https://www.youtube.com/watch?v=_PQYVbd1Gwg.

Als tegenpool voor dit muzikaal geweld wil ik toch nog een meer ingetogen Halleluja toevoegen, eveneens opgenomen als virtueel koorstuk van de koren Lavinium and SingUp! uit Rome: het Hallelujah van Leonard Cohen in een arrangement van Fabrizio Vestri. https://www.youtube.com/watch?v=ovwbHsKS6gA

Now, I've heard there was a secret chord
That David played, and it pleased the Lord
But you don't really care for music, do you?
It goes like this, the fourth, the fifth
The minor fall, the major lift
The baffled king composing
Hallelujah

Tenslotte,  op deze Paasdag, om 19.00 gaf Andrea Bocelli live vanuit de Duomo van Milaan een benefietrecital als boodschap van liefde, troost en hoop voor heel Italië en de wereld. Meer dan 2,5 miljoen mensen van over de hele wereld hebben live kunnen volgen.

Kijk hier voor de integrale uitvoering (30 min) als je het gemist hebt. Maar vooral de  laatste 5 minuten, met het lied Amazing Grace, dat hij buiten zong op het voorplein van de Duomo, was een kippevelmoment. Indrukwekkend en ontroerend. Hieronder te bekijken.

Vrolijk Paasfeest

Blijf in je kot - 11 april - David Hockney, een nieuwe Van Gogh?

Stille zaterdag. Een dag van verstilling. Maar een prachtige lentedag ook, om te genieten van de ontluikende natuur en van de kleuren van de eerste bloesems. Een ideale dag voor schilders als Vincent Van Gogh of David Hockney om naar buiten te gaan en die natuur met kleurrijke verf op doek vast te leggen.

Deze week kwam de Britse schilder David Hockney -83 jaar nu, maar nog steeds vitaal- in het nieuws met zijn positieve boodschappen van troost en hoop. Sinds maart 2020 woont en werkt Hockney in Normandië. Nu hij ook in quarantaine zit, tekent en schildert hij de ontluikende natuur rondom zijn verblijf in Normandië. Recent deelde hij via zijn Instagram account enkele tekeningen met zijn vrienden, telkens met een hoopgevende quote.

Dit schilderij met paasbloemen bij voorbeeld en de boodschap:

“ Things will get better .. It may be stormy now , but it never rains forever ..! "🙂

https://www.instagram.com/david.hockney/?hl=en

Of deze bloesemende boom met de quote:

“ No matter what yesterday was like , birds always start the new day with a song ..! “ 🙂

https://www.instagram.com/david.hockney/?hl=en

Met de BBC deelde hij 10 van zijn recentste werken om te publiceren: “for us all to enjoy at this difficult time, along with his thoughts on the role of art in life”  (David Hockney shares exclusive art from Normandy, as 'a respite from the news') .

Die boodschap ging intussen viraal en werd ook bij ons opgepikt, misschien heb je het ook wel gezien deze week?

Hier nog enkele van zijn boodschappen:

"Waarom mensen mijn iPad-tekeningen als een bron van verademing van al het nieuws zien? Wel, ze zijn gemaakt door een hand die de vernieuwing uitbeeldt, het ontwaken waar de lente in dit deel van de wereld voor staat", zegt Hockney. "

Ik wil mijn werk voortzetten, wat ik nu heel belangrijk vind. We hebben het contact met de natuur verloren, veeleer dom, want we maken er deel van uit in plaats van dat we erbuiten staan. Dit gaat ooit weer voorbij, en wat dan? Wat hebben we geleerd? Ik ben 82 jaar, ik zal sterven. De oorzaak van een overlijden is geboorte." "

De enige échte dingen in het leven zijn voedsel en liefde, in die volgorde, en onze hond Ruby. Ik geloof daar echt in. De bron van kunst is liefde. Ik hou van het leven."

Wie is David Hockney?

David Hockney (Bradfort - Yorkshire UK, 1937) werkte een groot deel van zijn leven in Californië. Vaak schildert hij zwembaden en landschappen. Later begon hij ook foto's in zijn schilderijen te verwerken. Recenter gebruikt hij zijn iPad om schilderijen te maken. Een van zijn bekendste schilderijen is "A bigger splash" (1967), maar ook "Portrait of an Artist (Pool with Two Figures)" geldt als een iconisch werk. Dat schilderij uit 1972 werd in 2018 op een veiling verkocht voor 90 miljoen dollar, op dat moment een recordbedrag voor een werk van een levende kunstenaar. Zie:  https://www.standaard.be/cnt/dmf20180920_03769923

Misschien heb je in het voorjaar van 2019 ook enkele van zijn werken gezien op de tentoonstelling “Hockney - Van Gogh: The Joy of Nature”, in het Van Gogh museum in Amsterdam? Werken van David Hockney werden er tentoongesteld naast werken van Van Gogh, een ode aan het landschap, de lente en de kleur. Dit filmpje geeft wat meer achtergrond bij de persoon en zijn werk: https://www.youtube.com/watch?v=vA_I0qwnh_w&t=229s

 

Blijf in je kot - 10 april - Mattheuspassie van J. S. Bach

Goede Vrijdag. Dag van het passieverhaal en de kruisweg. Dag van alle pijn en leed in de wereld. Dag van het besef van onze nietigheid en onmacht, ondanks goede wil, verstand en technologie.

Gelukkig weten we dat weldra Pasen komt. Dan kunnen we weer uitkijken naar een betere toekomst.

Maar vandaag zoeken we troost en koesteren we wat ons verbindt. En dat gaat het best met muziek. Universele muziek. Muziek van Bach. Die is net als de corona “pandemisch”: viraal en besmettelijk. Hier 2 selecties uit het online aanbod.

____

https://www.collegiumvocale.com/

Om hun vijftigste verjaardag te vieren had het Collegium Vocale Gent, onder leiding van artistiek directeur Philippe Herreweghe, voor dit voorjaar de Johannespassie van Bach voorbereid. Een gouden jubileum in mineur, want alle 6 geplande concerten met Bachs Johannespassie en de 14 concerten met de Mattheuspassie zijn geannuleerd. Toch wilden ze hun publiek laten meegenieten van deze prachtige werken van J.S. Bach en werden ze beide online geplaatst in hun volledige uitvoering.

Ook op Klara zal het Collegium Vocale heel het Paasweekend te horen zijn, een hart onder de riem voor de zangers en muzikanten die nu tijdelijk werkloos zijn: vijftig iconische muziekopnames en vijftig getuigenissen van betrokken zangers, instrumentalisten, concertorganisatoren, platenfirma's en ook concertbezoekers. Een mooi paasgeschenk in deze bange corona-dagen. https://klara.be/collegiumvocalegent50

https://klara.be/collegiumvocalegent50

____

Nederland heeft altijd al een rijke traditie van Mattheuspassie uitvoeringen gekend. Alle concertuitvoeringen zijn uiteraard ook daar afgelast. Maar er is eveneens een mooi online aanbod als alternatief, zoals bv. op deze speciale coronapagina an de Nederlandse Bachvereniging. Je vindt er niet alleen de link naar een integrale uitvoering (opname voor het project All of Bach van 16 en 19 april 2014 in de Grote Kerk in Naarden, uitgevoerd door de Nederlandse Bachvereniging), maar ook heel veel interessante links naar de zangteksten, de partituren of naar achtergrondinformatie om de luisterervaring nog te versterken. Op hun youtube-kanaal kan je niet alleen de integrale versie aanklikken, maar ook elk individueel onderdeel. Dat is zeker interessant als je geen 2u45 tijd hebt. Luister hier als voorbeeld naar Wenn ich einmal soll scheiden‘ (youtube filmpje hieronder).

____

Nog een laatste tip om dit hoofdstukje Mattheuspassie af te ronden: Sander De Keere vertelt over 'De monsterhit van Bach'. Sander gaat op zoek naar antwoorden met Mark Janssens en met Philippe Herreweghe van Collegium Vocale Gent. En kom ook te weten wat de Mattheuspassie te maken heeft met Charlie Chaplin. https://youtu.be/RHjKFMGE1z4

Hou je goed!

Blijf in je kot - 9 april - Laatste Avondmaal van John Byrne

Witte Donderdag. Herdenking van het Laatste Avondmaal.

Natuurlijk kennen we allemaal de iconische muurschildering van het Laatste Avondmaal door Leonardo da Vinci, een fresco uit 1499 dat in de refter hangt van het dominicanenklooster Santa Maria delle Grazie in Milaan. Het is geschilderd als een snapshot, genomen op het meest dramatische moment van die avond, namelijk als Christus zegt verraden te zullen worden door één van zijn aanwezige vrienden. Een schokgolf van verbijstering raast door het gezelschap. Judas stoot het zoutvat om....

Dat het werk nu nog te zien is in het klooster, lijkt wel een mirakel. Gebrekkige fresco-technieken leidden immers vrij snel tot het afbladderen van de verflagen. Het werd verschillende malen gerestaureerd, overleefde beeldenstormen en oorlogsgeweld. Maar het heeft blijkbaar magische kracht en oefent een onwezenlijke invloed op de verbeeldingskracht van mensen.

Nog niet zo lang geleden dook dit fresco op als cruciaal bewijsmateriaal voor het bestaan van de geheime orde van de Priorij van Sion en van de verborgen graal in het fictieboek ‘Da Vinci Code’ van Dan Brown. Nu nog zoeken pseudowetenschappers naar allerlei verborgen boodschappen.

Hoe dan ook, Leonardo Da Vinci had een enorm succes met dit werk en liet door zijn atelier kopieën maken die hij duur kon verkopen. Eéntje belandde bij de Franse koning Lodewijk XII in 1505. Na zijn overlijden in 1545 werd het doek verkocht aan de abdij van Tongerlo waar de goed bewaarde replica nog steeds te zien is. Ongeveer een jaar geleden haalde deze replica nog de internationale pers , want er was wetenschappelijk bewijs dat op zijn minst het gezicht van Christus en dat van Johannes van de hand van de meester zelf zouden zijn. Een echte Leonardo Da Vinci in Tongerlo. Maar de bewuste professor bleek nadien toch niet helemaal bonafide en de twijfels blijven dus tot op vandaag.

Ontegensprekelijk heeft de kracht van dit werk van Da Vinci de ziel van kunstenaars van alle tijden beroerd. Zelfs Rembrandt, Rubens en Vermeer (of was het een valse kopie van Han van Meegeren?) hebben varianten gemaakt. Zelfs Dali waagde zich aan zijn versie van het Laatste Avondmaal dat bol staat van symbolen en cryptische verwijzingen. Of popart-icoon Andy Warhol die het thema in zijn kunst verwerkte en daarmee zijn andere zijde laat zien als diepgelovig en praktiserend man. Over deze ‘andere’ Warhol is een mooie korte reportage te zien van Joost Zwagerman in DWDD van 3 okt 2012.

Maar mijn voorkeur vandaag gaat naar naar ‘Dublin’s Last Supper’, een replica uit 2004 van de Ierse kunstenaar John Byrne. Het is reuzefoto van 9 op 2,2 meter geprint op email en als "mural" aangebracht op een pleintje in Blooms Dale, Dublin.

cc-by-sa/2.0 - © Thomas Nugent - geograph.org.uk/p/6214604

Byrne zocht zijn ’figuranten’ onder de lokale bevolking van Dublin, mensen van allerlei slag. Het werk werd daarmee een afspiegeling van een “veranderende samenleving en de groeiende culturele mix in Dublin”. Byrne ziet het als een uiting van “positieve politiek en [zijn] geloof in gewone mensen”. Het kunstwerk moet suggereren dat geen enkel instituut of religie een monopolie heeft op ‘goedheid’. Zo zie je een vrouw met hoofddoek een prominente plaats innemen naast een man met een keppeltje. De foto hieronder vind ik ook zo treffend omdat het dramatische moment van het Laatste Avondmaal naadloos overloopt in een tafereel van ons dagelijks leven. Voor meer info over dit werk, klik hier (Engels) of hier (Nederlands).

http://www.john-byrne.ie/content/images/147_image_4.jpg

Blijf in je kot - 8 april - Surreëel surrealistisch

foto Jan Van Daele - 2020

Eergisteren passeerde ik toevallig langs de Grote Markt van Mechelen (een essentiële verplaatsing). Helemaal verlaten en leeg, met de paasboom eenzaam te pronken. Compleet surreëel.

Eerder die dag kreeg ik een tip van een goede site over literatuur: ‘Karakters’, een literair platform voor inspiratie en informatie, opgericht in 2018 vanuit Antwerpen. Geen recensies met puntenscores, maar oordeelvrije inhoud. Informatie over boeken en auteurs door de achtergronden en verhalen te vertellen die achter boeken schuilgaan.

Naast bijdrages over de auteurs als Aleksandr Skorobogatov, Milan Kundera, Georges Simenon, ging onze aandacht vooral naar de Britse schrijfster Leonora Carrington, één van de grootste, misschien meest vergeten surrealistische kunstenaars.

Laura Carrington (Engeland 1917 – Mexico 2011) is niet alleen bekend als surrealistisch schilder en beeldhouwster, maar ook als schrijfster en als feministe. In haar werk speelt ze met de diepere logica van het absurde. De zin van de waanzin. Die vorm van het ongerijmde fascineerde haar al van jongs af aan. Ze rebelleerde tegen haar afkomst en de bourgeoisie-opvoeding waarin ze als kind opgroeide en vluchtte naar Londen waar ze kunst ging studeren. Al snel kwam ze in contact met leden van de surrealistische kunstbeweging. Op haar twintigste had ze een passionele relatie met de veel oudere Duitse surrealist Max Ernst wiens raadselachtige taferelen haar bekend voorkwamen. Droom en werkelijkheid leken in elkaar geschoven. Maar de oorlog trok hen weer uiteen. Leonora stortte psychisch in en vluchtte naar Spanje waar ze een tijdje in de psychiatrie terecht kwam, ongetwijfeld de zwartste bladzijde uit haar leven. Uiteindelijk belandde ze in Mexico, haar nieuwe thuisland. Een bijzonder bewogen leven, dat leest als een roman.

Sinds haar overlijden in 2011 staat Leonora Carrington weer volop in de belangstelling. Niet alleen worden er boeken over haar geschreven of worden haar romans opnieuw uitgegeven, ook werden er indrukwekkende tentoonstellingen georganiseerd en is in Mexico een museum gewijd aan haar werk. Bovendien wordt er ook gewerkt aan een verfilming van haar leven. Enkele van haar boeken zijn ondertussen ook vertaald in het Nederlands bij uitgeverij Orlando: ‘Een dove oude dame’, ‘Beneden’, ‘Alle verhalen’. Om in deze surrealistische coronatijden iets meer te leren over deze kunstenares, kan je hier  lezen over haar levensloop en literair werk (18 minuten leestijd, staat er bovenaan op de webpagina).

Ook is er deze BBC documentaire uit 2018 over haar leven en werk: 'Leonara Carrington, The Lost Surrealist' (58 minuten, misschien iets voor vanavond, als tegengewicht voor het surrealisme van de nieuwsuitzendingen).

Blijf in je kot - 7 april - Cinema Corona


Het filmhuis in Mechelen is ook met een coronablog gestart, Cinema corona. Ze zitten inmiddels al aan quarantaineweek 4, episode 22. Dat betekent: 22 suggesties voor telkens een gratis film van een topregisseur, met de nodige commentaar en context. En uiteraard gaat het niet over Netflix blockbusters, maar over filmhuisfilms: art films, docu’s, cultfilms, klassiekers, etc. Kies er zelf één om te bekijken, nu of later. Het blijft een interessante plek voor filmfanaten om in te grasduinen.

In episode 22 bij voorbeeld wordt ‘Rosas/Rain’ gepresenteerd, een opname van de dansvoorstelling 'Rain' van Anne Teresa De Keersmaeker en haar dansgezelschap Rosas in het Koninklijk Circus in 2016. ‘Rain’ is één van haar meest wervelende en kenmerkende voorstellingen.

  • De regie van de filmopname was in handen van Olivia Rochette en Gerard-Jan Claes.
  • De hypnotiserende muziek is van Steve Reich, uitgevoerd door het Ictus Ensemble. Alleen al voor zijn meesterwerk 'Music for 18 Musicians' zou je deze film kunnen bekijken. Een hedendaagse versie van de Bolero van Ravel. Minimalistische muziek, pulserende ritmes, .... begeesterend.
  • De kostuums zijn van Dries Van Noten.

Normaal zijn alleen trailers op het internet te zien. Tijdens de lockdown is de volledige uitvoering van ongeveer 1 uur gratis ter beschikking gesteld door Anne Teresa De Keersmaeker. http://www.filmhuismechelen.be/documentaire/cinema-corona-22-art-film-rosas-rain-olivia-rochette-gerard-jan-claes/

Of episode 15, met de documentaire ‘A BRUSH WITH VIOLENCE’, een excellente docu over Francis Bacon die zowel de kenners als niet-kenners van zijn werk zal meeslepen. https://youtu.be/MgrO5za0lSY

Hier wil ik mij beperken tot 2 opmerkelijke kortfilms van telkens slechts enkele minuten.

  1. De eerste kortfilm is van de Canadese regisseur Denis Villeneuze en heeft als titel ‘120 SECONDS TO GET ELECTED’: een stoomcursus voor wie ambitie heeft om verkozen te worden. Dit filmpje is bij wijze van grap gemaakt in 2006 met een smartphone. Blijkbaar heeft deze instructievideo voor een aantal van onze huidige wereldleiders VS goed gewerkt. Kijk en huiver! https://youtu.be/YLBsVdzKfgc
  2. Speciaal voor boekenwurmen deze kortfilm van de Amerikaanse filmmaker Spike Jonze. https://youtu.be/2TJ1HiXDObk

Blijf in je kot - 6 april - Karel Jonckheere en 'den Bonten Os'

Dat Karel Jonckheere in Rijmenam gewoond heeft, wist je natuurlijk al. Maar dat hij ook “den Bonten Os” in Rijmenam frequenteerde, is wellicht nieuws.

Toevallig vond ik in het online Mechels Filmarchief een documentaire uitgezonden op Radio Hilversum begin jaren 50. Uitgezonden op de middengolf, je hoort nog de fading en de naburige zenders op de achtergrond. In de documentaire wordt de stad Mechelen gepromoot als een stad van cultuur en als de voormalige hoofdstad van de beide Nederlanden. Karel Jonckheere is de gids van dienst.

Dit is radio van toen alles nog trager ging. De reportage duurt 30 minuten, maar beluister in ieder geval de eerste 3 minuten. Na de begingeneriek met het Wilhelminus hoor je Karel Jonckheere die zijn gedicht 'maneblussers' voordraagt. Hier ofwel onderaan vind je de link naar de reportage. Hier is de transcriptie van de tekst.

  • Als in den BONTEN OS te Rijmenam gezeten
  • ik vlammen in de schouw zie dansen naar omhoog,
  • dan denk ik aan het vuur dat niemand kan vergeten
  • en dat de Mechelaars zo schandelijk beloog.
  • Hoe laaiden in die nacht de vlammen rond de toren
  • hoe stond Sint-Rombouts daar in rosse helleschijn.
  • Maar schijn bedriegt en Mechelen moest horen
  • dat al haar mensen maneblussers zijn.
  • Als in den Bonten Os de glazen leeggedronken
  • en daarna ritueel weer volgeschonken zijn,
  • dan denk ik aan de wijn waarmee er werd geklonken,
  • die nacht ter grote markt op leutig samenzijn.
  • Hoe laaide in elk hart de vlammen van de vreugde
  • en ook Sint-Rombouts stond daar plots in heldere schijn.
  • Toen is gebeurd wat Mechelen eeuwen heugde
  • en waarom nu haar mensen maneblussers zijn.
  • Brengt water, riep men bang, de toren staat te branden!
  • Alarm. Men snelde toe uit elke straat en steeg
  • en gaf de emmers door met vlugge moedige handen.
  • Men schepte put en gracht en zelfs de Dijle leeg.
  • Hoe stond Sint-Rombouts daar te druipen in een vijver,
  • maar ‘t vuur bleef dapper laaien met een valse schijn
  • tot als een zwarte wolk voorbij de maan kwam drijven
  • en iemand zei: Ik denk … dat we maneblussers zijn.
 

Blijf in je kot - 5 april - Mauritshuis

We worden deze dagen overstelpt met een aanbod van online museumcollecties en virtuele museumbezoeken. Museum online / kunst in quarantaine / museum dicht-bij en ga zo maar door.
Een bloemlezing van interessante online musea vind je bv. hier.

Eéntje trok er toch mijn aandacht: het Mauritshuis in Den Haag. Daar is werkelijk van alles te doen.

Eerst is er de virtuele rondgang. Zo kan je bv. dit portret bekijken van Willem I, Prins van Oranje. Het werd geschilderd in 1579 door de Antwerpenaar Adriaen Thomasz Key en is één van de mooiste portretten van de Vader des Vaderlands.

Speciaal voor deze coronatijden is er “Maurits-at-home”, het beste uit de tijd van Rembrandt en Vermeer. Om te lezen, te kijken of te luisteren. In de laatste rubriek vind je een aantal podcasts waarbij BV’s vertellen over een kunstwerk uit de collectie dat hen speciaal aanspreekt. Ik pik er eentje uit: Peter Vandermeersch met het Oestereetstertje. Klik op de link of op de foto om te luisteren.

https://soundcloud.com/mauritshuis/peter-vandermeersch-het-oestereetstertje

Maar eigenlijk is de voornaamste reden om het Mauritshuis te kiezen dit opmerkelijk fait-divers in coronatijden: de kersverse museumdirecteur, Martine Gosselink, komt zich op haar eerste werkdag begin april aanmelden in een leeg en stil museum. Kijk mee in deze 3 korte aaneensluitende youtube-filmpjes van telkens 1 minuut hoe ze haar eerste stappen zet in haar nieuwe werkomgeving.

https://www.youtube.com/watch?v=Um67rYrES7Q&list=PLW7cG0sgt_LYysVSJ8Qtab2en_XrS5yMd

 

Blijf in je kot - 4 april - Canvas Curiosa

Vanaf maandag 30 maart 2020 zet VRT NU een selectie aan extra kunst- en cultuurprogramma’s uit het VRT-archief online.

Dit extra educatief VRT-aanbod van cultuurprogramma’s komt er op vraag van het kunstonderwijs, maar iedereen met een hart voor kunst en cultuur zal deze tijdsdocumenten kunnen smaken.”, zegt Tinka Claeys, coördinator cultuur x innovatie VRT. We vinden er onder andere:

  • VRT NU diept 10 afleveringen op van Iets met boeken, een coproductie tussen Canvas en VPRO uit 2008 en 2009. Presentatoren Jan Leyers en Leon Verdonschot praten telkens met twee auteurs, een Nederlander en een Vlaming, over hun nieuwste boek. Met onder meer Ilja Leonard Pfeijffer, Saskia De Coster, Hafid Bouazza.
  • In Paper trails (2010) stelt Hendrik Willemyns, bekend van de Belgische band Arsenal, aan de hand van zes documentaires zes meesterwerken uit de wereldliteratuur voor.
  • Uit 2011 en 2012 komen twee volledige reeksen van het taalprogramma Man over woord, gepresenteerd door Pieter Embrechts, die op zoek gaat naar de schoonheid en geheimen van onze taal.
  • Ook 12 indringende portretten van Belgische topkunstenaars worden beschikbaar, in evenveel afleveringen van Goudvis.
  • Verder sloeg de VRT de handen in elkaar met ARGOS, centrum voor audiovisuele kunsten, om ook de internationaal gelauwerde, artistieke documentaires van de vroegere VRT-regisseur Jef Cornelis aan te bieden.

Maar er is nog heel veel meer, goed voor dagen terugblikken naar vroegere uitzendingen. Voor het volledige cultuuraanbod op VRT NU klik hier.

Om te decompresseren van al dat serieuze werk is er ook de reeks Canvas Curiosa. In filmpjes van enkele minuten worden ‘curieuze’ verhalen verteld over kunst, cultuur, geschiedenis en wetenschap. Altijd leuk en ontspannend. Hier heb ik er enkele geselecteerd. Zellaer en Margaretha van Oostenrijk zijn ons natuurlijk wel bekend. Maar heb je al gehoord van het stadje Terwaan? Klik op de foto's.

Veel kijkgenot, En hou je goed!

PS: O ja, toch nog melden dat je je bij de VRT moet aanmelden om toegang te krijgen tot deze archieven, via een mailadres en een paswoord, of via je sociale media account. Verder is het kosteloos.

Blijf in je kot - 3 april - Belgenmonumentfoto Jan Van Daele - 2019

Mooi lenteweer vandaag, ideaal voor een uitstapje. Ik neem jullie graag virtueel mee naar Nederland. Gisteren de Reizen Corona van Herman Van Goethem, met zijn nostalgische souvenirs uit het Antwerpen van de 19e eeuw. Nu een stukje Belgisch erfgoed midden in Nederland: het Belgenmonument in Amersfoort, ter herinnering aan de internering in Nederland tijdens WO I.

Toen de Duitsers België in 1914 binnenvielen, vluchtten een miljoen burgers en militairen naar Nederland. De meesten keerden binnen een jaar weer terug. Een groot aantal, met name geïnterneerde militairen, bleef echter achter. Ruim 20.000 van deze vluchtelingen zijn in Amersfoort opgevangen (waaronder bv. ook Rik Wouters en vrouw Nel). Als dank voor de gastvrijheid hebben zij in 1917 op de Amersfoortse Berg het grootste monument van Nederland gebouwd. Het gebouw is ontworpen door de Brugse architect Huub Hoste, de tuin door Belgische tuinarchitect Louis van der Swaelmen, alles uitgevoerd door geïnterneerde Belgische soldaten, leerlingen van de werkscholen in de kampen. Het werd later aan Nederland geschonken als blijk van waardering voor de gastvrijheid. Recent werd het helemaal gerestaureerd en de parktuin errond heraangelegd zoals het vroeger ontworpen was. Ook de beiaard in de toren staat klaar om te bespelen.

Een onbekend pareltje erfgoed. Op uitzondering van enkele joggers is het er altijd bijzonder kalm. Een vrij surrealistisch beeld om stadsarchitectuur te ontdekken midden een bos. Een plek om tot rust te komen en te mediteren.

foto Jan Van Daele 2019

Het monument is opgetrokken in een stijl die verwant is aan de Amsterdamse School en bestaat uit twee delen: het hoofdgebouw en een herdenkingsmuur.

  • De modernistische architect Huub Hoste kennen we vooral van het Zwarte Huis in Knokke, maar ook van het woonhuis Lens op de Schuttersvest in Mechelen. Hij ondernam na zijn architectuurstudies verschillende reizen naar Nederland en stond in bewondering voor Berlage. In 1914 vluchtte hij met zijn gezin naar Nederland wat voor hem toch een beetje thuis voelde. Tijdens die ballingschap verzorgde hij een architectuurkroniek in De Telegraaf en kwam hij met verschillende leden van De Stijl in contact. Hoewel Hoste van dan af de invloed van de Nederlandse avant-garde onderging en zelfs een artikel in De Stijl publiceerde, weigerde hij, vanwege zijn katholieke overtuiging, het manifest van de groep te ondertekenen. Ook na de oorlog bleef hij min of meer trouw aan een eclectische variant van de Amsterdams School en werd pas later een minnaar van het pure modernisme.
  • Op de herdenkingsmuur zijn prachtige bas-reliëfs te zien van de Nederlandse beeldhouwer Hildo Krop. Met zijn typisch expressionistische stijl geeft hij het verdriet en ellende weer van de Belgische vluchtelingen tijdens de oorlog. Het verhaal start met de vlucht uit België terwijl granaten ontploffen, verder de ontvangst door de Nederlanders met voedsel en boeken (?!), de ontbering en het verdriet en rechts de slachtoffers van de oorlog, radeloos en uitgeput.

foto Jan Van Daele - 2019

In de aanloop van de honderdste verjaardag in 2016 ontstonden verschillende initiatieven, o.a. deze interessante blog. Maar leuk en heel ontspannend is de volgende korte videoreportage van de drie Van Rossems: Maarten van Rossem, zijn zus Sis en zijn broer Vincent. Ze gaan op stap in steden in Nederland of net over de grens, laten elkaar vrij onbekende plekken zien en vertellen elkaar de verhalen die daarbij horen. Ze doen dat zoals alleen zij dat kunnen: met veel kennis, zonder enige opsmuk en met gevoel voor humor. Maarten bekijkt de steden vanuit zijn specialiteit, geschiedenis, Sis als kunsthistorica en Vincent is expert op het gebied van architectuur. Vandaag kan je kijken naar hun bezoek aan het Belgenmonument, al was het toen wat druiliger. Klik hier of direct op het beeld hieronder.

Blijf in je kot - 2 april - Reizen corona

Enkele dagen geleden, op 29 maart om precies te zijn, startte historicus en rector Herman Van Goethem (UA) op zijn Facebookpagina met een bijzondere fotoreeks onder de naam ‘Reizen Corona’. Elke dag gidst hij zijn volgers doorheen het Antwerpen van de late jaren 1800. Later komen er nog andere steden bij, zoals Mechelen, Gent, Oostende,...

"Ik beheer één van de grootste privécollecties van negentiende-eeuwse stadsfotografie. Je weet niet wat je ziet", zei hij eergisteren nog op Radio2.

Of bekijk deze korte reportage op ATV.

Zit je zelf ook op Facebook, dan kan je hem 'volgen' en elke dag nieuwe foto's binnenkrijgen. Zit je niet op Facebook, kijk dan af en toe op zijn Facebookpagina: Elke nieuwe post start met een hoofdletter (A voor Antwerpen) en een volgnummer. Zo weet je je te oriënteren in de reeks. Klik ook op de foto's om een uitvergroting te zien. Te zien aan de reacties krijgt hij heel wat waardering voor zijn initiatief.
https://www.facebook.com/pg/Hermanvangoethem/posts/

Blijf in je kot - 1 april - De spraakverwarring voorbij

Volgens het bijbelboek Genesis bouwden de Babyloniërs een machtige toren die tot in de hemel zou reiken. Maar ze werden gestraft voor hun hoogmoed met een spraakverwarring en de vernietiging van hun toren. Sindsdien verstaan volkeren elkaar niet meer en spreken we allemaal een andere taal, letterlijk én figuurlijk. Pieter Bruegel de Oude leverde ons deze prachtige schilderijen die nog steeds tot de verbeelding spreken. Bij het oudste, links op de foto, is de toren nog in volle opbouw. Er is nog niks aan de hand. Bij het rechtse lijkt het onheil geschied, de bouw gestopt en de toren in verval.


Maar wat betekent nu een Babylonische spraakverwarring?

Het wordt afgeschilderd als een nieuwe erfzonde waarmee de mensheid belast is. Iets negatiefs dat maakt dat mensen elkaar niet meer begrijpen, vervreemden van elkaar, ruzie maken, oorlog voeren, etc.

Nochtans ziet elk volk zijn eigen taal als iets om te koesteren. Ook zo bij ons met het Vlaams en Nederlands: nog niet zo lang geleden weerden we ons tegen de verfransing, nu zien we hoe het Engels de lingua franca wordt in de bedrijfswereld, het hoger onderwijs, tot zelfs in ons dagelijks taalgebruik.


Maar is die evolutie ook niet positief in de context van onze toenemende globalisering? Uiteraard biedt een Babylonische spraakverwarring kansen voor tolken. Maar zou een gemeenschappelijk taal toch niet een betere optie zijn om goed met elkaar samen te werken en samen te leven?


Ook Frank Westerman stelt zich deze vraag en ziet in de geschiedenis voortdurend pogingen om de taalbarrières tussen mensen en culturen op te lossen. Van esperanto naar Google Translate naar een tolk-app op je smartphone. Een toekomstbeeld.


Bekijk deze 14 minuten durende toespraak die hij hield voor de ‘Brainwash Talks’ van Human, een serie waar filosofen, wetenschappers en schrijvers uit binnen- en buitenland spreken over voor hen essentiële waarden, die onder spanning staan. Uitgezonden op NPO2 op 2 juni 2019.

Klik op de link hieronder of op de foto om naar de pagina te gaan van Human (sorry voor de advertenties bij het begin, daar moet je eerst voorbij).

https://www.human.nl/brainwash/kijk/overzicht/brainwash-talks/2-juni.html